تبلیغات
سایت چشم پزشکی دکتر مسعود صالحی پور - آب سیاه
سایت چشم پزشکی دکتر مسعود صالحی پور

فوق تخصص شبکیه و لیزر ******* آدرس مطب : بندر عباس ، سه راه پلنگ صورتی ، پشت بانک سینا، ساختمان پزشکان نیکان**تلفن: 07612239207

آب سیاه

دوشنبه 24 خرداد 1389

نوع مطلب :انواع بیماری های چشمی، آب سیاه، 

آب سیاه چیست؟

آب سیاه به گروهی از بیماریهای چشمی گفته می شود که درآن عصب بینایی دچار آسیب می شود. از آنجا که این عصب اطلاعات جسمی را که دیده میشود به مغز می برد هنگامی که آسیب می بیند، بینایی کاهش خواهد یافت که میزان آن به شدت تخریب عصب بینایی بستگی دارد.

میزان دید که در اثر آب سیاه از بین می رود غیر قابل بازگشت است ولی با تشخیص زودرس، پیگیری دقیق و استفاده منظم از داروهای تجویز شده میتوان از آسیب بیشتر جلوگیری کرد.

برطبق یک بررسی در افراد بالای 40 سال شیوع بیماری حدود 4/1 % گزارش شده است.

مواردی که آب سیاه ایجاد می کنند؟

عصب بینایی در آب سیاه معمولا به علت افزایش فشار داخل چشم آسیب می بیند. مقدارمعینی فشار برای حفظ و شکل و کارکرد مناسب مورد نیاز می باشد. ولی وقتی فشار داخل چشم بالا رفت، عصب بینایی راتحت فشار قرار می دهد. در اثر این فشار برخی از رشته های عصبی از بین می روند و در نتیجه کاهش بینایی اتفاق می افتد. اولین مناطقی که درگیر شده و آسیب می بیند مناطق محیطی بینایی می باشد . اگر آب سیاه درمان نشود، گسترش آن می تواند سبب از دست رفتن کامل دید محیطی شود. دراین صورت دید به شکل لوله تفنگی باقی می ماند یعنی قسمت مرکزی  میدان دید باقی مانده و قسمتهای محیطی آن از بین می رود. در مراحل نهایی بیماری کاهش دید مرکز به وقوع پیوسته که نتیجه آن کوری کامل است. گاهی نیز آب سیاه با فشار طبیعی چشم همراه است . در اینگونه موارد آب سیاه با فشار طبیعی (یا پایین) نامیده می شود.

از طرف دیگر فشار بالای داخل چشم همیشه آب سیاه ایجاد نمی کند . در برخی از افراد فشار داخل چشم بالاتر از میزان طبیعی است و لیکن آسیب قابل توجهی در سر عصب و میدان بینائی یافت نمی شود. این حالت بسته به نظر متخصص از نظر احتمال ایجاد آب سیاه ممکن است تنها به پیگیریهای منظم نیاز داشته باشد و یا اینکه لازم است همانند آب سیاه درمان شود. که در هر مورد متخصص بیماریهای چشم اقدامات و راهنمایی لازم را انجام خواهد داد.

انواع مختلف آب سیاه کدامند؟

چهارنوع اصلی آب سیاه وجود دارد : زاویه باز اولیه ، زاویه بسته اولیه، ثانویه و آب سیاه کودکان

آب سیاه زاویه باز اولیه:

این نوع شایعترین نوع آب سیاه می باشد . این بیماری سیری آرام و پیشرونده دارد و تا مراحل نهایی فاقد علامت میباشد.

دراین بیماری فشار چشم به این علت بالا میرود که کانالهای خروجی جهت خروج زلالیه به صورت مناسب عمل نمیکنند. البته علت این امر بسته بودن مسیر جریان زلالیه نیست و همانطور که از نام آن برمی آید، زاویه چشم باز است ولی عملکرد مناسبی ندارد. در این بیماری فشار چشم بسیار آرام بالا می رود و هیچگونه دردی که به فرد اخطار دهد، حتی در مواردی که عصب تخریب شده است وجود ندارد.معمولا در یک چشم بیماری پیشرفته تر از چشم مقابل است زیرا که آسیب ضرورتا در یک قسمت میدان بینایی دو چشم و به یک میزان اتفاق نمی افتد. به این دلیل، قبل از اینکه بیمار درک کند در بینایی خود مشکلی وجود دارد، آسیب قابل توجهی رخ داده است. از این رو تشخیص و درمان زود هنگام بسیار مهم است.

آب سیاه زاویه بسته حاد

وقتی اتفاق  میافتد که خروج مایع زلالیه به صورت ناگهانی متوقف میشود که به علت جلو آمدن عنبیه و بسته شدن زاویه می باشد. این بدان معنی است که زلالیه تولید شده نمی تواند از چشم خارج شود و فشار به شکل فزاینده ای بالا میرود.

افزایش ناگهانی فشار چشم منجر به درد شدید میشود.

علایم این بیماری عبارتند از:

دیدن هاله دور نور، قرمزی چشم، تاری دید، تهوع،و استراغ و گاهی بیحالی.

در این مورد بایستی درمان  به سرعت انجام شود و دربسیاری از مواقع بینایی کاملا بهبود می یابد. با این حال اگر درمان به تعویق بیافتد، معمولا آسیب پایدار در چشم بوجود میاید و بینایی به صورت جبران ناپذیری از بین می رود. احتمال ایجاد این نوع آب سیاه به شکل چشم بستگی دارد و در چشما دوربین شایعتر است گاهی بیماران یک سری حملات خفیف آب سیاه زاویه بسته را تجربه می کنند اینها حملات تحت حاد نامیده شده و اغلب در غروب اتفاق میافتد. دید مه آلود همراه با حلقه های رنگی اطراف نور سفید ممکن است دراین بیماران بروز نمایند و یا ممکن است ناراحتی ، قرمزی چشم و احساس کسالت وجود داشته باشد. اگر فردی این علایم را داشت لازم است که بدون تاخیر با پزشک خود مشورت نماید.

آب سیاه زاویه بسته مزمن:

به کندی پیشرفت میکند و اکثرا علامتی ندارد و مشابه بیماری زاویه باز می باشد ولی علت افزایش فشار شبیه افزایش فشار در آب سیاه زاویه بسته حاد می باشد. هنگامی که تخریب عصب اتفاق افتاد، اصطلاح آب سیاه زاویه بسته اولیه مزمن به کار برده میشود. درمان در این بیماری اقدام به کاهش فشار چشم به میزانی است که تخریب عصب صورت نگیرد.

آب سیاه ثانویه

این نوع گلوکوم میتواند به صورت زاویه باز یا بسته باشد، همانطوری که از نام آن مشخص میشود این نوع آب سیاه به علت بیماری دیگر، مصرف برخی از داروها، ضربه به چشم، برخی از اعمال جراحی داخل چشمی و ... به وجود میاید.

همزمان با درمان این نوع از آب سیاه ، علتی که باعث آن نیز شده است باید مشخص و درمان شود. دراین حالت چشم ممکن است به وضعیت طبیعی برگردد و نیاز به درمان بیشتری نباشد. این امکان هم وجود دارد که آسیب به چشم به گونه ای باشد که درمان طولانی مدت آب سیاه لازم باشد.

آب سیاه مادرزادی

این وضعیت نادری است که درآن چشم به صورت طبیعی تشکیل نمیشود. این بیماری که در یک مورد از 10 هزار نوزاد وجود دارد، ممکن است همراه با سایر اختلالات تکاملی در چشم باشد.

آیا برخی از افراد بیش از دیگران مستعد آب سیاه هستند؟

بله ، عوامل خط متعددی وجو د دارند که احتمال شروع آب سیاه رابیشتر می کنند و همچنین این عوامل برروی هم اثر هم افزایی دارند. این عوامل عبارتند از :

سن، نژاد، سابقه فامیلی، نزدیک بینی، دوربینی، اندازه ضخامت قرنیه و ... .

سن:

آب سیاه زاویه باز اولیه با افزایش سن شیوع بیشتری پیدا میکند . در زیر 40 سال شایع نمی باشد. تعداد افرادی که این بیماری را دارند از 2 درصد در 40 سالگی به 4 درصد در 80 سالگی افزایش میابد.

نژاد:

افراد سیاهپوست 4 برابر بیشتر از سفید پوست در معرض آب سیاه زاویه باز قرار دارند . بیماری در این افراد زودتر اتفاق میافتد و شدیدتر است و بنابراین معاینات منظم جهت جلوگیری از آسیب بینایی در این افراد حیاتی است.

سابقه فامیلی:

در صورتیکه خویشاوندان نزدیک ( پدر، مادر، خواهر، برادر یا فرزند) دچار آب سیاه باشند خطر ابتلا به آب سیاه حداقل 4 برابر افزایش می یابد. معاینات چشمی در این افراد در سن بالای 40 سالگی توسط سازمان جهانی بهداشت پیشنهاد شده است. در زمانی که عوامل خطر دیگری هم وجود دارد بهتر است معاینات چشمی در سنین پایینتر انجام شود. در صورتیکه آب سیاه دارید، فراموش نکنید که باید به خویشاوندان خود درباره این بیماری و نیاز آنان به معاینه توضیح دهید.

نزدیک بینی:

افراد با نزدیک بینی شدید در معرض خطر بیشتر آب سیاه زاویه باز اولیه میباشند و باید مطمئن شویم که به طور منظم برای بررسی امکان گرفتاری به آب سیاه معاینه میشوند.

دوربینی

افراد دوربین در معرض خطر بیشتر آب سیاه زاویه بسته میباشند.

بیماری قند(دیابت)

خطر آب سیاه ممکن است در افراد دیابتی بیشتر باشد، وجود رابطه مستقیم بین این دو بیماری مشخص نیست . به هر حال همه افراد دیابتی باید بطور منظم مورد معاینه چشمی قرار گرفته و همزمان معاینات و بررسی لازم جهت تشخیص بروز احتمالی آب سیاه در آنان انجام شود.

آب سیاه چگونه درمان میشود؟

درمان آب سیاه زاویه باز

هدف درمان آب سیاه زاویه باز کاهش فشار داخل چشم به حدی است که عصب بینایی دچار تخریب بیشتر نشود. درمان معمولا به وسیله قطره چشمی انجام میگیرد.

عملکرد این داروها، کاهش تولید زلالیه در چشم ، یا افزایش خروج آن از چشم و یا هر دو  میباشد.

در سالهای اخیر پیشرفتهای زیادی در این نوع درمان صورت گرفته و قطره های جدید موثرتری که دارای عارضه کمتر از داروهای گذشته هستند در دسترس قرار گرفته است.

اگر قطره های چشمی به اندازه کافی فشار را پایین نیاورد، درمان لیزری یا جراحی باید در دستور کار قرار گیرد.

درمان آب سیاه زاویه بسته اولیه

آب سیاه زاویه بسته ابتدا با قطره یا تزریق داروهای وریدی برای کاهش فشار چشم مورد درمان قرار می گیرد. هنگامی که فشار کاهش یافت، اقدام جراحی یا لیزر انجام میشود تا راه فرعی برای از بین بردن انسداد در سیستم تخلیه زلالیه ایجاد کند و از عود  حمله جلوگیری نماید. معمولا همان درمان در چشم دیگر هم صورت میگیرد تا از حمله حاد آب سیاه زاویه بسته در این چشم هم پیشگیری به عمل آید.

این درمانها دردناک نیستند و به صورت سرپایی صورت میپذیرند، اگر چه ممکن است گاهی لازم باشد که بیمار مدتی نیز بستری شود. اگر آب سیاه زاویه بسته حاد به موقع تشخیص داده شده و بدون تاخیردرمان شود، ممکن است موفق به برگشت و حفظ کامل و پایدار بینایی شویم.

درحالیکه هرگونه تاخیر در درمان بیماری ممکن است اثرات تخریب دائمی در چشم مبتلا به جا بگذارد.

گاهی فشار ممکن است بالا بماند و نیاز به درمان مستمر مانند آنچه در آب سیاه زاویه باز وجود دارد به وجود آید.

آب سیاه زاویه بسته اولیه مزمن شبیه آب سیاه زاویه باز اولیه ، با قطره های ضد آب سیاه ( جهت کاهش فشار چشم) درمان می شود.

چگونه از قطره های چشمی استفاده کنم؟

بهتراست از یک روش استفاده کنیم  تا داروها فراموش نشوند. برای مثال اگر قطره های چشمی خود را کنار مسواک خود بگذارید، یادتان خواهد ماند که وقتی مسواک میزنید قطره خود را بریزید.

راههای مختلفی برای ریختن قطره در چشم وجود دارد .

-           یکی از ساده ترین راهها این است که جلوی یک آینه بنشینید، پلک تحتانی خود را پایین بکشید و اجازه دهید که قطره در فضای بین پلک و چشم بیافتد.

چشمان خود را ببندید و به آرامی گوشه داخلی آن را با یک انگشت به مدت 2 تا 3  ثانیه بفشارید این کمک میکند تا مقدار خروج قطره را از مجرای اشکی به خارج از چشم کاهش دهید و آن را در چشم خود، جایی که نیاز است نگاه دارید. میتوانید به جای آن گوشه چشم را فشار دهید تا از خروج قطره به بینی و جذب سیستمیک آن جلوگیری کنید.

-          راه دیگر ریختن قطره در عقب بردن سر می باشد ، هنگامی که نشسته اید، ایستاده اید و یا دراز کشیده اید . در حالیکه انگشت اشاره خود را بر روی نقطه نرم درست زیر لبه پلک پایین قرار داده اید پلک را به پایین بکشید تا فضایی بین چشم و پلک ایجاد شود. قطره را در این فضا بریزید.

نکات: اگر بیش از یک نوع قطره استفاده می کنید، مهم است که بین دو قطره حداقل 10 دقیقه فاصله بگذارید تا قطره دوم ، قطره اول را خارج نسازد.

اگر در اینکه آیا قطره به چشم شما رفته است یا نرفته مشکل دارید، قطره خود را در یخچال (نه درفریزر) نگهداری کنید . اگر قطره سرد باشد چشم شما بهتر آن را احساس خواهد کرد تا وقتی دمای اتاق را داشته باشد.

از آنجا که آسیب بینایی در آب سیاه دایمی است، مهم است که از بدتر شدن آن جلوگیری کنیم . بنابراین اگر می خواهید بینایی خود را حفظ کنید، حیاتی است که قطره های خود را دقیق استفاده کنید.

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به آب سیاه هستند؟

- بستگان بیماران مبتلا به آب سیاه.

- افراد بالای 50 سال سن.

- افراد با نزدیک بینی بالا.

- مبتلایان به بیماری قند.

آب سیاه چگونه تشخیص داده می شود؟

متاسفانه آزمایش ساده ای که بتواند صد در صد موثر باشد در دسترس نیست اندازه گیری فشار داخل چشم هم به تنهایی برای تشخیص آب سیاه کافی نیست. تنها یک معاینه کامل و بررسی ته چشم با مردمک گشاد شده و آزمایشها و بررسیهای اختصاصی تشخیص را ممکن میسازد.

آب سیاه چه علایم ونشانه های دارد؟

در اغلب مبتلایان به ویژه در مراحل اولیه بیماری نشانه ها و علائم کمی وجود دارد. در مراحل بعدی بیماری  علائم  به شرح زیر بروز میکند:

- کاهش دید محیطی.

- مشکل در تطابق با تاریکی.

-  ایجاد مشکل در تمرکز روی کارهای نزدیک.

- ایجاد هاله های رنگی اطراف نور.

- نیاز به تغییر مکرر و زود به زود عینک.

آیا دیدی که در اثر آب سیاه از دست میرود قابل بهبود است؟

رشته های عصبی که در نتیجه آب سیاه از بین میروند قابل بازسازی نیستند ولی درمانهای دارویی و جراحی میتواند باعث توقف و یا کند شدن سیر بیماری شود.

آیا میتوان از کاهش دید ناشی از آب سیاه جلوگیری کرد؟

تشخیص زود هنگام و درمان مناسب میتواند از کوری ناشی از آب سیاه جلوگیری کند.

بهترین وسیله دفاعی برعلیه نابینایی ناشی از آب سیاه چیست؟

بهترین دفاع معاینه کامل چشم براساس برنامه های تنظیم شده میباشد. میتوانید از چشم پزشک خود دراین باره بپرسید . اگر برای شما تشخیص آب سیاه داده شد . مهم اینست درباره روشهای مناسب درمانی از پزشک خود سوال کنید و درمانهای مناسب را بدون از دست دادن وقت اجراکنید.




فهرست سایت

طبقه بندی

آرشیو

نویسندگان

نظرسنجی

    نظر شما در مورد سایت چیست؟




آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو

آخرین پستها