تبلیغات
سایت چشم پزشکی دکتر مسعود صالحی پور - خشكی چشم
سایت چشم پزشکی دکتر مسعود صالحی پور

فوق تخصص شبکیه و لیزر ******* آدرس مطب : بندر عباس ، سه راه پلنگ صورتی ، پشت بانک سینا، ساختمان پزشکان نیکان**تلفن: 07612239207

خشكی چشم

شنبه 29 خرداد 1389

نوع مطلب :انواع بیماری های چشمی، 


خشكی چشم یك از شایعترین علت های مراجعه افراد به درمانگاه چشم پزشكی است. این بیماری كه ناشی از تغییر در كیفیت یا كمیت اشك چشم می باشد می تواند افراد را در همه گروه های سنی مبتلا كند اما شیوع آن در افراد مسن تر بیشتر است. به علاوه این بیماری بیشتر زنان را مبتلا می كند. علائم این بیماری ممكن است از سوزش و خارش خفیف چشم در موقع انجام كارهای چشمی تا ایجاد سوراخ قرنیه در موارد خیلی شدید متغییر باشد.

ترشح طبیعی اشك

وظیفه اصلی اشك چشم مرطوب نگه داشتن و شستشوی مداوم سطح كره چشم و رساندن اكسیژن و مواد غذایی به قرنیه است. اشك چشم از سه لایه تشكیل شده است:

لایه موكوسی عمقی: این لایه روی قرنیه و ملتحمه را می پوشاند و به پخش شدن لایه آبكی اشك در سطح چشم كمك می كند.
لایه آبكی میانی: این لایه قسمت اصلی اشك را تشكیل می دهد. بخش عمده (98%) این لایه از آب بقیه آن از املاح و پروتئین ها تشكیل شده است. قسمت عمده لایه آبكی اشك از غده اشكی ترشح می شود كه در قسمت خارج و بالای كره چشم زیر پلك فوقانی قرار گرفته است.
لایه چربی سطحی: این لایه كه از غده های موجود در لبه پلك ترشح می شود روی لایه آبكی را می پوشاند و از تبخیر سریع این لایه جلوگیری می كند.
با هر نوبت پلك زدن لایه اشكی روی چشم گسترده می شود. اشك اضافی از طریق دو سوراخ كوچك در گوشه داخلی پلك ها به داخل بینی تخلیه می شود. (به همین علت گریه كردن باعث آبریزش از بینی می شود.)

علل خشكی چشم

به طور كلی هر عاملی كه باعث كاهش تولید یا تغییر كیفیت اشك شود می تواند منجر به بروز خشكی چشم شود. مهمترین عوامل ایجاد خشكی چشم عبارتند از:

بالارفتن سن: با بالا رفتن سن مقدار ترشح لایه آبكی اشك كم می شود. به علاوه همانطور كه در افراد مسن چربی پوست كمتر و پوست خشك می شود، در چشم نیز میزان ترشح چربی كمتر می شود و در نتیجه مقدار تبخیر لایه آبكی زیاد می شود. كاهش تولید و افزایش تبخیر لایه آبكی اشك باعث ایجاد خشكی چشم در اكثر افراد مسن می شود.
عوامل محیطی: در محیط های گرم و خشك میزان تبخیر لایه آبكی اشك زیاد می شود. همچنین قرار گرفتن در معرض باد شدید و یا هوای سرد و خشك ارتفاعات می تواند باعث بدتر شدن خشكی چشم شود. استفاده از وسایل گرمازا (مثل بخاری و شومینه) و قرار گرفتن در معرض گرد و غبار و دود (به خصوص دود سیگار) از عواملی است كه باعث تشدید خشكی چشم می شود.
كار چشمی طولانی مدت: پلك زدن متناوب برای پخش شدن لایه اشك بر روی چشم ضروری است. در مواردی كه فرد برای مدت طولانی به چیزی خیره شود و پلك نزند (مثلاً در موقع كار با كامپیوتر، تماشای تلویزیون یا مطالعه) علائم خشكی چشم بدتر می شود.
داروها: بسیاری از داروهای معمولی می توانند باعث كم شدن ترشح اشك و ایجاد خشكی چشم شوند. مهمترین این داروها عبارتند از:
داروهای ضد فشار خون
داروهای سرماخوردگی (آنتی هیستامین ها)
داروهای ضد افسردگی
داروهای قلبی
قرص های جلوگیری از بارداری
بسیاری از قطره های چشمی (به خصوص داروهایی كه برای درمان گلوكوم استفاده می شوند)
تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی به علت تغییر دو چربی لایه اشكی می توانند باعث خشكی چشم شوند. یائسگی، بارداری و قرص های جلوگیری از بارداری به علت تغییرات هورمونی خشكی چشم را تشدید می كنند.
بیماری ها: بیماری های مختلف مثل بیماری های تیروئید و برخی از بیماری های سیستم ایمنی (مثل شوگرن و لوپوس) می تواند باعث ایجاد خشكی چشم شود.
مشكلات تغذیه ای: كمبود ویتامین A می تواند به موارد شدید و خطرناك خشكی چشم منجر شود.
التهاب لبه پلك ها (بلفاریت): این بیماری با تغییر در چربی لایه اشكی باعث بدتر شدن خشكی چشم می شود.
بسته نشدن پلك ها: در صورتیكه به علت مشكلات ساختاری پلك ها درست بسته نشود مقدار تبخیر اشك زیاد می شود و خشكی چشم ایجاد می شود. به علاوه در مواردی كه به علت مشكلات عصبی (مثلاً پاركینسون) فرد كمتر در حالت عادی پلك بزند خشكی چشم ایجاد می شود.
استفاده از لنزهای تماسی: استفاده از لنز تماسی (كنتاكت لنز) یكی از علل شایع خشكی چشم است. لنزهای تماسی مثل یك اسفنج لایه آبكی اشك را جذب می كنند و باعث خشكی چشم می شوند. به علاوه استفاده از لنز تماسی باعث كم شدن حس قرنیه و كاهش پلك زدن می شود و در نتیجه تولید و پخش شدن اشك را با مشكل مواجه می كند.
علائم و نشانه های خشكی چشم

گرچه این بیماری خشكی چشم نامگذاری شده است، اما در اكثر مواقع فرد مبتلا احساس نمی كند كه چشمش خشك شده، بلكه بیشتر افراد از سوزش و خارش و گاهی اشكریزش چشم ها شاكی هشتند. شایع ترین علائمی كه در خشكی چشم دیده می شوند عبارتند از:

سوزش و خارش چشم ها
احساس وجود جسم خارجی (شن ریزه) در چشم ها
تاری دید كه با پلك زدن برطرف می شود.
قرمزی چشم ها.
حساسیت به نورهای شدید.
اشكریزش بیش از حد.
عدم تحمل لنز تماسی
معمولاً این علائم در هر دو چشم ایجاد می شود. شدت علائم در زمان های مختلف یكسان نیست و اغلب پس از قرار گرفتن در معرض باد و گرد و غبار، كار با كامپیوتر، تماشای تلویزیون یا مطالعه طولانی مدت بدتر می شود.

روش های تشخیص خشكی چشم

در صورتیكه به علت وجود علائم فوق به خشكی چشم مشكوك شدید حتماٌ با پزشك مشورت كنید. به یاد داشته باشید كه خشكی چشم علاوه بر آنكه احساس ناراحتی ایجاد می كند در صورتیكه شدید باشد ممكن است باعث ایجاد لك قرنیه و كاهش دید دائمی شود.

چشم پزشك برای بررسی و تشخیص خشكی چشم از روش های مختلف استفاده می كند:

مشاهده لایه اشك موجود در سطح چشم با استفاده از دستگاه اسلیت لامپ
رنگ آمیزی سطح چشم با استفاده از رنگ های مخصوص: این رنگ ها به مناطق خشك و آسیب دیده سطح چشم می چسبند و آن ها را مشخص می كنند.
اندازه گیری مقدار اشك با كاغذ مخصوص (تست شیرمر): در این روش یك فیلتر كاغذی مخصوص در داخل پلك قرار داده می شود و پس از چند دقیقه بررسی می شود میزان رطوبتی كه جذب فیلتر كاغذی شده است با میزان ترشح اشك در ارتباط است.
بررسی تركیبات شیمیایی اشك: در این روش (كه در موارد خاص به كار می رود) مقدار املاح و پروتئین های اشك بررسی می شود.
درمان

باید توجه داشت كه مشكلات ناشی از خشكی چشم ممكن است بسیار خفیف یا بسیار شدید باشد. در موارد خیلی خفیف ممكن است صرفاً عمل به توصیه های كلی باعث بهبود علائم شود. اما در موارد شدیدتر ممكن است به اقدامات مختلف درمانی نیاز باشد.

توصیه های كلی

در طول روز مایعات كافی بنوشید. این امر به مرطوب نگه داشتن بافت های بدن و از جمله سطح چشم كمك میكند.
در مواقعی كه كار چشمی طولانی مدت انجام می دهید سعی كنید به صورت ارادی پلك بزنید. به صفحه مانیتور، تلویزیون یا كتاب خیره نشوید. هر 5 تا 10 دقیقه یك بار برای چند ثانیه پلك ها را ببندید.
از قرار گرفتن در معرض گرد و غبار، یا دود سیگار پرهیز كنید. در محیط های خشك و در هوای طوفانی حتی الامكان از عینك (آفتابی یا طبی) استفاده كنید.
در فصول سرد سال كه از وسایل گرمازا در داخل منزل استفاده می كنید از دستگاه بخور برای مرطوب نگه داشتن فضای اتاق استفاده كنید.
چشم ها را نمالانید. مالیدن چشم ها باعث تحریك بیشتر و بدتر شدن علائم می شود.
توجه كنید كه علائم خشكی چشم چه وقت هایی بهتر و چه وقت هایی بدتر می شود.
از عواملی كه باعث بدتر شدن علائم می شود پرهیز كنید.
درمان های دارویی

قطره های اشك مصنوعی: قطره های اشك مصنوعی شایع ترین داروهایی هستند كه در درمان خشكی چشم به كار می روند و معمولاً علائم خشكی چشم را برطرف می كنند. در موارد خفیف و متوسط چشم معمولاً روزی 4-3 بار استفاده از قطره اشك مصنوعی برای رفع علائم كافی است. اشك مصنوعی در كارخانه های مختلف دارویی ساخته می شود ممكن است محصولات یك كارخانه خاص با چشم شما سازگاری بیشتری داشته باشد بنابراین بهتر است با مشورت با پزشك خود محصولات مختلف را شناسایی كنید و فرآورده ای را كه با چشم شما سازگاری بیشتری دارد انتخاب كنید. برخی از انواع قطره های اشك مصنوعی به سرعت از داخل چشم شسته می شوند و برای مدت كوتاهی علائم را برطرف می كنند. برخی از انواع قطره ها چسبندگی بیشتری دارند و مدت بیشتری در چشم می مانند و اثر آن ها تا چندین ساعت پایدار می ماند. یك نكته مهم آن است كه در ساخت برخی از قطره های اشك مصنوعی از مواد محافظ استفاده می شود. در برخی از افراد این مواد محافظ باعث تحریك و بدتر شدن علائم چشمی می شود. بنابراین به خصوص اگر قطره اشك مصنوعی را مكرراً (بیشتر از 4 بار در روز) استفاده می كنید با مشورت با پزشك قطره ای را استفاده كنید كه فاقد مواد محافظ باشد.

پمادهای چشمی: در مواردی كه علائم خشكی چشم در موقع خواب هم وجود داشته باشد توصیه می شود از پماد های ساده چشمی قبل از خواب استفاده شود. این پمادها باعث چرب و مرطوب شدن سطح چشم می شود. استفاده از پماد در طول روز توصیه نمی شود چون علاوه بر آنكه باعث تاری دید می شود اثر قطره های اشك مصنوعی را نیز كم می كند.

آنتی بیوتیك خوراكی: در مواردی كه التهاب لبه پلك ها و غدد چربی در ایجاد خشكی چشم نقش داشته باشد گاهی استفاده از آنتی بیوتیك های خوراكی تحت نظر چشم پزشك می تواند به بهبود علائم كمك كند.

استفاده از شامپو بچه: در مواردی كه التهاب پلك ها باعث ایجاد خشكی چشم شده باشد شستشوی لبه پلك ها با شامپو بچه رقیق شده با برداشتن چربی اضافه به بهبود علائم كمك می كند.

درمان های جراحی

در موارد نسبتاً شدید خشكی چشم ممكن است با اقدامات فوق بهبود كافی ایجاد نشود در این موارد استفاده از روش های جراحی برای بهبود خشكی چشم ضروری است.

بستن سوراخ های خروج اشك: در این روش سوراخ های خارج كننده اشك از چشم به صورت موقت یا دائمی بسته می شوند. همانطور كه بستن راه آب سینك ظرفشویی با توپی باعث باقی ماندن آب در سینك می شود با بستن سوراخ های خروجی اشك نیز باعث باقی ماندن اشك در چشم و مرطوب ماندن چشم می شود.

بستن پلك ها: در مواردی كه فلج پلك ها یا اشكالات ساختمانی پلك ها باعث باز ماندن چشم و تبخیر اشك شود با بستن موقتی بخشی از پلك ها می توان سطح تبخیر اشك را كمتر كرد و به درمان خشكی چشم كمك كرد.

پیوند قرنیه: در مواردی كه خشكی چشم شدید باعث ایجاد كدورت یا زخم قرنیه شده باشد ممكن است برای كمك به بهبود دید نیاز به جراحی پیوند قرنیه باشد. البته نتیجه پیوند قرنیه در این موارد معمولاً چندان خوب نیست.

خشكی چشم و لیزیك

وجود خشكی چشم می تواند نتیجه اعمال جراحی اصلاح دید (مثل لیزیك) را تحت تأثر قرار دهد. معمولاً در صورت وجود خشكی چشم ترمیم قرنیه پس از عمل جراحی با تأخیر انجام می شود. همچنین در افراد مبتلا به خشكی چشم احتمال ایجاد عارضه پس از جراحی چشم بیشتر است. به علاوه پس از انجام جراحی لیزیك معمولاً علائم خشكی چشم بدتر می شود. بنابراین در صورتیكه علائم خشكی چشم را دارید و قصد دارید عمل لیزیك انجام دهید حتماً در این مورد با پزشك مشورت كنید.

به یاد داشته باشید كه درمان خشكی چشم نه فقط برای راحتی چشم ها، بلكه برای سلامت چشم و حفظ بینایی اهمیت دارد. 




فهرست سایت

طبقه بندی

آرشیو

نویسندگان

نظرسنجی

    نظر شما در مورد سایت چیست؟




آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

جستجو

آخرین پستها